Rắn cắn là một tình huống cấp cứu nghiêm trọng và thường gặp ở Việt Nam. Chúng ta cần biết cách xử lý đúng khi gặp trường hợp này, tránh sơ cứu sai cách sẽ làm tình trạng nặng hơn nhiều, thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Có cả rắn có nọc độc và rắn không có nọc độc, kể cả rắn độc khi cắn, cũng không phải lúc nào chúng cũng bơm nọc độc qua răng nanh vào cơ thể chúng ta. Khoảng gần một nửa số trường hợp rắn độc cắn mà không hề bơm nọc độc, thuật ngữ chuyên môn gọi đó là nhát cắn khô (dry bite).

Lưu ý tất cả các trường hợp rắn cắn đều cần được nhập viện càng sớm càng tốt, không được chờ cho đến khi triệu chứng xuất hiện mới nhập viện. Rắn độc cắn thường có hai vết răng nanh trên vết thương. Tùy thuộc vào loại rắn mà thời gian xuất hiện triệu chứng và biểu hiện cũng khác nhau. Nhưng thường khi rắn độc cắn vết thương thường sẽ sưng to; đỏ; đau nhiều; chảy máu nhiều; có thể xuất hiện bọng nước, hoặc hoại tử… Một số dấu hiệu toàn thân hay gặp như: buồn nôn; nôn; khó thở; tăng tiết đờm dãi; vã mồ hôi; yếu, liệt cơ; cảm giác tê bì ở chân, tay, mặt…

Nên làm gì nếu bạn hoặc ai đó bị rắn cắn?

  • Ghi nhớ, hình dáng, đặc điểm, màu sắc… của con rắn, nếu có thể chụp được ảnh thì càng tốt, sẽ giúp các bác sĩ dễ dàng hơn trong việc xác định loại rắn nào, độc tố gì
  • Bình tĩnh, nằm yên, hạn chế vận động để tim đập chậm, nọc độc sẽ lan truyền trong cơ thể chậm hơn
  • Tháo bỏ nhẫn, dây chuyền, đồng hồ, quần áo chật… gần vết cắn để tránh gây chèn ép tuần hoàn, có thể dẫn đến hoại tử chi
  • Rửa sạch vết thương với nước sạch và xà phòng
  • Che phủ vết cắn với gạc khô sạch

Những điều tuyệt đối tránh

  • Đừng cố bắt hay đập chết con rắn, có thể sẽ bị rắn cắn lần nữa
  • Không chích rạch vết cắn vì sẽ gây chảy máu nặng hơn
  • Không cố gắng nặn hay hút nọc độc ra ngoài, điều này là vô nghĩa, vì không thể hút được nọc độc đã bơm vào cơ thể
  • Không chườm đá hay nhúng vết thương vào nước
  • Không uống rượu để giảm đau vì sẽ gây giãn mạch, làm nọc độc lan nhanh hơn
  • Tuyệt đối không ga rô hay băng ép, vì sẽ gây cản trở tuần hoàn có thể làm hoại tử vùng chi bị cắn, dẫn đến phải cắt cụt chi