Facebook vướng scandal để lộ thông tin người dùng, làn sóng “#deletefacebook” nổi lên nhưng dường như không phải ai cũng đủ “dũng khí” để bấm nút xóa đi tài khoản của mình. Vì sao vậy?

Hiện tại, Facebook có 2.13 tỷ người dùng tích cực. Năm 2016, công ty này cho biết trung bình, người dùng dành ra khoảng 50 phút mỗi ngày để lướt Facebook, Instagram và chat thông qua ứng dụng Messenger. Điều đó đồng nghĩa với việc có đến 1/3 dân số thế giới dành ra ít nhất 1/16 khoảng thời gian mà họ thức mỗi ngày để dùng các dịch vụ của Facebook.

Đối với Facebook, thời gian mà bạn nhìn vào các thông điệp, các status của bạn bè chính là tiền, và mục tiêu của họ là làm sao để bạn càng bị thu hút bởi mạng xã hội này càng nhiều càng tốt. Nói cách khác, không dùng Facebook nữa là điều mà đa số chúng ta đều không thể.

Bằng cách khai thác những lỗ hổng về tâm lý của con người, các chuyên gia tại Facebook đang ngày đêm làm việc để khiến người dùng nghiện mạng lưới của họ. Một trong những phương thức dễ dàng có thể thấy được chính là “gamification” (game hóa) – ứng dụng những yếu tố của game vào những thứ không phải là game, chẳng hạn như phần thưởng, huy hiệu,…Dễ hiểu hơn, dường như đa phần người dùng Facebook đều muốn post của họ được nhiều like, nhiều comment hay muốn tài khoản có dấu tick xanh chẳng hạn. Trong một trò chơi điện tử, nó giống như một level mà game thủ cày ngày đêm để đạt được. Và càng theo đuổi những giá trị này, chúng ta càng chìm đắm vào nền tảng mà Facebook tạo ra.

Giáo sư Andrew Przybylski, một nhà tâm lý học đang làm việc tại Viện nghiên cứu Internet Oxford là người công nhận cái gọi là FoMo (fear of missing out) – một khái niệm nói về sự lo lắng về thứ gì đó thú vị đang xảy ra ở những nơi khác của con người. Lý thuyết này có thể dùng để áp dụng cho mối quan hệ giữa người dùng và các mạng xã hội. Chỉ cần không lướt Facebook một ngày hay thậm chí vài tiếng, bạn hẳn phải đứng ngồi không yên vì không biết trên đó có gì mới hay không và việc này khiến bạn phải liên tục kết nối với nền tảng. Ngoài ra, lý do đơn giản hơn để không xóa tài khoản Facebook là không phải ai cũng biết các thao tác vì quy trình này khá phức tạp.

Facebook trở thành một công cụ đi vào đời sống của chúng ta theo vô số cách khác nhau: đó là nơi mà mọi người gửi cho nhau những lời chúc vào dịp sinh nhật; là nơi trao đổi thông tin bài vở, tài liệu, lịch học; là nơi mà bạn tìm cho mình địa chỉ bán khô gà ngon nhất,…Thật khó để tưởng tượng cuộc sống của bạn sẽ như thế nào nếu bạn không có một tài khoản Facebook, khi mà mạng xã hội này đã được đại đa số chấp nhận như một công cụ để giao tiếp tiện lợi.